Ελαιοκράμβη : ένα ανερχόμενο αστέρι

elaiokramvi_ena_anerxomeno_asteri

H ελαιοκράμβη καλλιεργείται κατά κύριο λόγο για την παραγωγή ελαίου. Αποτελεί κύρια πηγή παραγωγής biodiesel στην Ευρώπη, χάρη στην υψηλή περιεκτικότητά της σε έλαια (40-45%). Τα υποπροϊόντα της καλλιέργειας (πίτα), έχουν  μεγάλη περιεκτικότητα σε πρωτεΐνες (10-45%), και χρησιμοποιούνται ως ζωοτροφή.

  Η ελαιοκράμβη (ή αλλιώς βιομηχανική κάνναβη) καλλιεργείται σε πολλούς τύπους εδαφών,  όμως προτιμάει τα βαθιά, πλούσια σε οργανική ουσία και καλά στραγγιζόμενα εδάφη.  Ευδοκιμεί σε εδάφη με  ph από 5,5 ως 8,5, αλλά ιδανικές αποδόσεις δίνει σε ph 6 ως 7,5. Είναι καλό να αποφεύγονται τα εδάφη τα οποία σχηματίζουν κρούστα μετά τη βροχή.

  Όσον αφορά το κλίμα, ευδοκιμεί σε περιοχές με ήπιο χειμώνα και δροσερό καλοκαίρι. Η μέγιστη θερμοκρασία βλάστησης και ανάπτυξης είναι 10 με 20 0C, ενώ η ελάχιστη 0 0C. Η βιομηχανική κάνναβη αντέχει μέχρι τους -15 0C , αρκεί το φυτό να φτάσει στο στάδιο της ροζέτας (6-8 φύλλα) και να αναπτύξει δυνατό ριζικό σύστημα.

  Η ελαιοκράμβη μπορεί να σπαρθεί  άνοιξη και φθινόπωρο, η εποχή σποράς εξαρτάται από τις κλιματολογικές συνθήκες και το αν η καλλιέργεια μπορεί να ακολουθήσει κάποιο σύστημα αμειψισποράς ή όχι. Στην Ελλάδα συνήθως σπέρνεται από Σεπτέμβριο έως Οκτώβριο. Η σπορά πραγματοποιείται γραμμικά σε απόσταση 25 με 45 cm μεταξύ των γραμμών και 3,5 ως 5,5 cm επί της γραμμής. Πραγματοποιείται σε βάθος 1 με 2 cm με σπαρτική μηχανή σιταριού και απαιτείται 3,5 ως 5 kg σπόρου ανά εκτάριο.

  Έχει μέτριες απαιτήσεις σε λίπανση, όμως είναι φυτό με υψηλές ανάγκες σε άζωτο καθ’όλη τη διάρκεια του βιολογικού της κύκλου. Γι’ αυτό και  γίνεται εφαρμογή αζωτούχου λίπανσης 2 φορές το χρόνο. Η βασική λίπανση πραγματοποιείται το φθινόπωρο, πριν ή κατά τη σπορά, και περιλαμβάνει 3-7 μονάδες άζωτο, 5-8 φώσφορο και 5-8 κάλιο ανά  στρέμμα. Η επιφανειακή λίπανση, η οποία γίνεται αρχές Μαρτίου πριν την ανθοφορία,  περιλαμβάνει 6-8 μονάδες άζωτο το στρέμμα.

  Η ελαιοκράμβη ωστόσο, μπορεί να καλλιεργηθεί, να αναπτυχθεί και να αποδώσει ικανοποιητικά και χωρίς άρδευση.  Παρόλα αυτά  η έλλειψη νερού προκαλεί μείωση της παραγωγής αλλα και της περιεκτικότητας των σπόρων σε λάδι. Η βλάστηση,  το φύτρωμα των σπόρων και το στάδιο της ανθοφορίας είναι κρίσιμα στάδια της καλλιέργειας, κατά οποία οι ανάγκες για νερό είναι μεγαλύτερες. Εάν οι βροχοπτώσεις δεν είναι αρκετές σε αυτά τα στάδια, η άρδευση κρίνεται απαραίτητη.

  Η ιδανική εποχή συγκομιδής της ελαιοκράμβης είναι  όταν η υγρασία του σπόρου κυμαίνεται μεταξύ 9-10%, αλλά στην Ελλάδα λόγω των ξηρο-θερμικών συνθηκών που επικρατούν, η συγκομιδή πραγματοποιείται  όταν η υγρασία σπόρου είναι 15-16%. Μειώνεται έτσι ο κίνδυνος απωλειών λόγω «τινάγματος» του σπόρου.

  Η συγκομιδή της ελαιοκράμβης πραγματοποιείται με δύο τρόπους. Ο πρώτος είναι με θερισμό σε ύψος  25-30 cm, ξήρανση των φυτών με έκθεση στον αγρό και αλωνισμό με αλωνιστική μηχανή σιτηρών, και ο δεύτερος με θεριζοαλωνιστική μηχανή σιτηρών. Η συγκομιδή στις πιο πολλές χώρες της Ευρωπης γίνεται κυρίως με θεριζοαλωνιστικές μηχανές, διότι το κόστος είναι χαμηλότερο. Σύμφωνα με τα καλλιεργητικά δεδομένα η απόδοση της ελαιοκράμβης κυμαίνεται μεταξύ 120 με 250 kg ανά στρεμμα, δίχως  άρδευση. Με επαρκή άρδευση η απόδοση φτάνει ως και 400kg ανά στρεμμα.

  Από έναν τόνο σπόρου ελαιοκράμβης (με περιεκτικότητα σε λάδι 35-40%) μπορούν να παραχθούν 0,35-0,4 τόνοι biodiesel, 600 με 650 kg πίτας (με υγρασία) και 0,035-0.04 τόνοι γλυκερίνης.